Door Shanna Pettens

Tot op de dag van vandaag wordt William Shakespeare (°1564 – † 1616) gezien als de grootste schrijver die Engeland ooit heeft voortgebracht. De dichter en toneelschrijver was van alle markten thuis. Hij schreef zowel gedichten als toneelspelen en pinde zich niet vast op één enkel genre. Zijn oeuvre omvat zowel tragedies als kluchten. Daarnaast waagde hij zich ook aan historische stukken zoals Macbeth, dat deels gebaseerd was op het waargebeurde verhaal van de Schotse koning Mac Bethaid mac Finláech.

Dat zijn werk nog steeds relevant is, heeft enerzijds met de uitmuntende kwaliteit en anderzijds met de inhoud te maken. In zijn drama’s komen namelijk universele thema’s aan bod, zoals wraak, familievetes en onmogelijke liefde. De in Stratford-upon-Avon geboren auteur wordt als de eerste moderne toneelschrijver beschouwd en zijn stukken dienen nog steeds als inspiratie voor theatervoorstellingen, opera’s, musicals en films. 

De poëet had bovendien een enorme invloed op de Engelse taal. In het Britse woordenboek staan naar schatting 1700 woorden die voor het eerst door Shakespeare gebruikt werden. Tijdens het schrijven van zijn theaterstukken bedacht hij nieuwe begrippen, onder andere door voorzetsels voor bestaande woorden te plaatsen. Op die manier kwam het werkwoord ‘undress’ (uitkleden) en het bijvoeglijk naamwoord ‘invulnerable’ (onkwetsbaar) tot stand.

Ten slotte introduceerde hij complete uitdrukkingen die in het hedendaagse Engels nog steeds courant gebruikt worden. Denk maar aan ‘to vanish into thin air’ (in het niets verdwijnen) en ‘a heart of gold’ (een hart van goud) en ‘to break the ice’ (het ijs breken). Ook het beroemde citaat ‘to be or not to be’ uit de monoloog van Hamlet, het hoofdpersonage uit de gelijknamige tragedie, doet bij velen een belletje rinkelen. 

Verwijzingen naar cannabis in toneelstukken en sonnetten

Niet alleen Shakespeares literaire werk trok de aandacht van onderzoekers, ook over zijn privéleven werd druk gespeculeerd. Zo zagen literatuurwetenschappers in enkele van zijn sonnetten aanwijzingen voor zijn vermeende biseksualiteit. Sommigen meenden ook allusies op cannabis in zijn werk te herkennen.

Toespelingen op ‘de andere muze’ vinden we ondermeer terug in ‘The Merry Wives of Windsor’. In de komedie zegt één van de personages tegen het publiek dat hij ‘pipe wine’ wil drinken. Deze lijn tekst zou naar tabak kunnen verwijzen, maar ook naar een andere substantie die in een pijp gerookt kan worden.

Sonnet 76 bevat een duidelijkere aanwijzing, meer bepaald in het zesde vers dat luidt: ‘And keep invention in a noted weed’. ‘Een bekend kruid’ slaat vermoedelijk op cannabis en ‘invention’ op het creatieve denkproces dat aan het schrijven voorafgaat. 

Shakespeare zou overigens niet de enige schrijver van zijn generatie geweest zijn die cannabis als geestverruimend middel gebruikte om zijn creativiteit aan te scherpen. Zijn tijdgenoot Walter Raleigh scheen evenmin afkerig geweest te zijn van het geurige kruid.

Tot slot is er het vers ‘like as, to make our appetites more keen’ in sonnet 118. Het woord ‘appetite’ kan letterlijk ‘eetlust’ betekenen – één van gekende effecten van cannabis is dat het de eetlust stimuleert – maar kan ook verwijzen naar de zin om te schrijven of zelfs naar levenslust. 

Cannabisrestanten op pijpfragmenten

Het meest overtuigende bewijs vonden wetenschappers echter niet terug in Shakespeares teksten, maar in zijn tuin! De Zuid-Afrikaanse professor Francis Thackeray onderzocht samen met twee collega’s 24 pijpfragmenten die afkomstig waren uit Stratford-upon-Avon en omgeving en dateerden uit het begin van de 17de eeuw. Verschillende daarvan waren opgegraven uit de tuin van de beroemde schrijver.

Link naar studie: Shakespeare, planten en chemische analyse van vroege 17e-eeuwse klei ’tabak’ pijpen uit Europa (scielo.org.za)

Uit de chemische analyses van de plantenresten bleek dat acht ‘tabakspijpen’ sporen van cannabis bevatten. Vier van die pijpen kwamen uit Shakespeares tuin. In combinatie met de vermeende verwijzingen in zijn teksten kunnen we er dus van uitgaan dat één van de grootste schrijvers aller tijden een fervent cannabisgebruiker was.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord