Uit verschillende studies is gebleken dat THC-olie heel effectief is bij de behandeling van zogenaamde ‘vrouwenkwalen’, variërend van PMS over pijnlijke menstruatiekrampen tot overgangsklachten. 

Veel van die ongemakken worden veroorzaakt door een hormonale disbalans. Zoals we weten speelt het endocannabinoïde systeem (ECS) een belangrijke rol bij de hormoonhuishouding. Bovendien verlicht THC-olie de pijnklachten die vaak met zulke aandoeningen gepaard gaan. 

In onderstaand artikel ga ik dieper in op het polycysteus-ovariumsyndroom, afgekort PCOS. Ik vertel je wat de aandoening precies inhoudt, wat de mogelijke oorzaken zijn en hoe THC-olie kan helpen om het hormonale evenwicht te herstellen en de ongemakken waarmee patiëntes kampen te verminderen.

PCOS is een gynaecologische aandoening die wereldwijd naar schatting één op de vijftien vrouwen treft. De naam omschrijft letterlijk wat de stoornis inhoudt, namelijk dat er zich meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok (ovarium) bevinden.

Vooral de grotere cysten kunnen pijn in het bekkengebied, de onderbuik en de onderrug veroorzaken. 

Om uit te leggen wat er bij PCOS misloopt, is het belangrijk om te weten wat er tijdens een normale menstruatiecyclus gebeurt:

In de eerste helft van de cyclus ontstaan er enkele follikels of vochtblaasjes in de eierstokken. Gewoonlijk ontwikkelt slechts één blaasje zich verder. In deze fase wordt het hormoon LH aangemaakt om de rijping van de follikel te bevorderen. 

Wanneer het vochtblaasje volgroeid is, knapt het en komt er een eicel vrij die vervolgens via de eileider naar de baarmoeder gaat. Dit punt in de menstruatiecyclus noemen we de ovulatie of de eisprong.

In de tweede helft van de menstruatiecyclus wordt er overwegend progesteron geproduceerd. Dit hormoon bereidt het lichaam voor op de innesteling van een embryo. Wanneer er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, volgt de menstruatie circa veertien dagen na de ovulatie. 

Bij vrouwen die aan PCOS lijden komen de in de eierstok gevormde follikels moeilijk tot groei en ovulatie. Wanneer er geen eisprong plaatsvindt, blijven de onrijpe follikels in de eierstok aanwezig. 

Op die manier ontstaan er cysten. Het uitblijven van de ovulatie veroorzaakt een onregelmatige menstruatiecyclus – PCOS-patiëntes menstrueren minder vaak of zelfs helemaal niet – en bijgevolg een verminderde vruchtbaarheid. 

Insulineresistentie en hormonale disbalans

PCOS ontstaat meestal door insulineresistentie. Insuline is een hormoon dat aangemaakt wordt in de alvleesklier en ervoor zorgt dat glucose (suiker) omgezet wordt naar energie. De afgifte van insuline wordt bepaald door de glucoseconcentratie in ons bloed, ook wel de bloedsuikerspiegel genoemd. 

Suiker en geraffineerde koolhydraten veroorzaken een insulinepiek, gevolgd door een onvermijdelijke dip die ons opnieuw naar suiker doet verlangen.

Insulineresistentie ontstaat wanneer het lichaam gedurende een lange periode te veel insuline aanmaakt. Op de duur worden de receptoren als het ware ongevoelig – of resistent – voor het hormoon. Als gevolg daarvan wordt glucose minder goed in de lichaamscellen opgenomen, waardoor de bloedsuikerspiegel op termijn gaat stijgen. 

Een verminderde gevoeligheid voor insuline kan niet alleen diabetes type 2 veroorzaken, maar ook de hormonale balans verstoren. Onbehandelde insulineresistentie wordt namelijk in verband gebracht met hogere testosteronconcentraties. 

Symptomen van een te hoog testosterongehalte bij vrouwen zijn onder andere niet-leeftijdsadequate acné en overtollige haargroei, voornamelijk op de borst en in het gezicht. 

Vicieuze cirkel

Wetenschappers zijn het erover eens dat er verband bestaat tussen PCOS en een hormonaal onevenwicht, aangezien de aandoening in veel gevallen gepaard gaat met te hoge testosteronwaarden en oestrogeendominantie (ten opzichte van progesteron). 

Het is echter onduidelijk of deze disbalans als een oorzaak of een gevolg beschouwd moet worden. Vermoedelijk is er sprake van een vicieuze cirkel. 

PCOS werkt te hoge testosteronconcentraties in de hand door een te grote aanmaak van het hormoon LH. Bij een normale menstruatiecyclus wordt het hormoon enkel tijdens de eerste helft van de cyclus aangemaakt.

Omdat er bij PCOS-patiëntes minder vaak een eisprong plaatsvindt, wordt er bijna voortdurend LH geproduceerd. Het teveel aan LH stimuleert de testosteronproductie in de eierstokken.

Daarnaast zijn er twee mechanismes die oestrogeendominantie ten opzichte van progesteron veroorzaken. Enerzijds wordt het teveel aan testosteron gedeeltelijk omgezet naar oestrogeen. Deze omzetting vindt ondermeer plaats in de vetcellen. 

Hoe meer vetcellen er aanwezig zijn, hoe meer testosteron er kan omgezet worden. Tegelijkertijd resulteert oestrogeendominantie in vetopslag, waardoor het hormonale onevenwicht zichzelf in stand houdt. 

Anderzijds is de verhouding tussen oestrogeen en progesteron verstoord, omdat progesteron een hormoon is dat overwegend in de tweede helft van de menstruatiecyclus – dus na de eisprong – aangemaakt wordt. Wanneer er geen ovulatie plaatsvindt, wordt er minder progesteron geproduceerd.

De drievoudige werking van THC-olie

THC-olie heeft een gunstig effect op maar liefst drie risicofactoren die in verband gebracht worden met het ontstaan van PCOS, namelijk insulineresistentie, overgewicht en een hormonale disbalans. 

Ten eerste verhoogt THC de insulinegevoeligheid. Dit vermindert overigens niet alleen het risico op PCOS, maar ook op diabetes type 2. 

Daarnaast verhoogt de cannabinoïde het metabolisme, wat bijdraagt aan het behoud van een gezond gewicht. 

Tot slot heeft het psychoactieve bestanddeel van cannabis een gunstig effect op de hormoonbalans.

Minder pijn en depressieve klachten

PCOS gaat vaak gepaard met pijn in het bekkengebied, de onderbuik en de onderrug. Bij een aanzienlijk aantal patiëntes veroorzaakt deze aanhoudende pijn op termijn depressieve gevoelens. THC-olie staat bekend om zijn pijn verlichtende werking én heeft een positief effect op het humeur.

Tekst: Shanna Pettens

Een jaar of twintig geleden hadden de meesten onder ons nog nooit van auto-immuunziekten gehoord, maar tegenwoordig kent vrijwel iedereen wel iemand die aan zo’n ziekte lijdt. Bovendien lijken er voortdurend nieuwe aandoeningen op te duiken. Is dit slechts een indruk omdat er meer aandacht aan het fenomeen besteed wordt of neemt het aantal patiënten daadwerkelijk toe?

Auto-immuunaandoeningen vormen een steeds groter maatschappelijk probleem, bevestigt het in het Zuid-Hollandse Lisse gevestigde Functioneel Neurologisch Instituut dat gespecialiseerd is in de behandeling van mensen met neurologische aandoeningen en onverklaarbare klachten.

Naar schatting lijden er momenteel zo’n 500.000 tot één miljoen Nederlanders aan één of andere auto-immuunziekte en de kans is reëel dat dit aantal de komende decennia verder zal oplopen.

Daarnaast wordt de lijst van bekende auto-immuunziekten alsmaar langer. Waar het twee decennia geleden nog om een twintigtal aandoeningen ging, zijn er de dag van vandaag maar liefst 156 registreerde auto-immuunziekten. 

Wat zijn auto-immuunziekten precies?

Om uit te leggen wat auto-immuunziekten precies zijn, is het belangrijk om te weten hoe een gezond immuunsysteem functioneert. Ons immuun- of afweersysteem bestaat uit een grote groep cellen en eiwitten die overbodige celresten opruimen en infecties bestrijden. 

Het opruimen van lichaamseigen celresten gebeurt dagelijks en meestal zonder dat we er iets van merken. Wanneer er sprake is van een infectie gaat dat ‘opruimen’ echter gepaard met onstekingssymptomen zoals koorts, zwelling, roodheid of pijn. 

Een goed werkend afweersysteem is in staat om een onderscheid te maken tussen ziekteverwekkers en lichaamseigen cellen. Wanneer het bacteriën, virussen, schimmels of parasieten opmerkt, maakt het antistoffen aan om de indringers onschadelijk te maken.

Het sleutelwoord voor een goed functionerend immuunsysteem is balans. Bij een besmetting moet het snel en daadkrachtig ingrijpen, maar zodra de ziekteverwekkers onschadelijk gemaakt zijn, moet de afweerreactie gestopt worden. Wanneer dit niet of te laat gebeurt, kunnen er lichaamseigen cellen vernietigd worden, waardoor er weefselschade kan ontstaan. 

Bij personen met een ‘verzwakte weerstand’ – bijvoorbeeld ouderen of patiënten die een chemokuur ondergaan – wordt dit mechanisme onvoldoende geactiveerd, waardoor ze vatbaarder zijn voor infecties.

Bij patiënten met een auto-immuunaandoening gaat er tijdens dit proces iets fout. Bij sommige vormen van auto-immuunziekten wordt de afweerreactie onvoldoende afgeremd, waardoor er naast schadelijke cellen ook goed werkende lichaamseigen cellen opgeruimd worden. Hierdoor geraakt het orgaan waarin deze cellen zich bevinden beschadigd.  

Bij andere vormen van auto-immuunziekten ontstaan er bij het opruimen van overbodige cellen ontstekingsreacties. Aangezien celvernieuwing een continu proces is, kunnen er op die manier chronische ontstekingen ontstaan. 

De constante aanwezigheid van ontstekingen binnenin het lichaam heeft een schadelijke invloed op de fysieke en mentale gezondheid en kan hart- en vaatziekten, kanker, artritis en zelfs depressies veroorzaken.   

De rol van het endocannabinoïde systeem (ECS) bij de regulatie van het immuunsysteem 

Een onderzoeksteam onder leiding van Dr. Prakash Nagarkatti toonde aan dat een regelmatige toediening van THC bestaande ontstekingen kan stoppen én het ontstaan van nieuwe ontstekingen kan voorkomen. De bevindingen werden gepubliceerd in het vaktijdschrift Future Medicinal Chemistry. 

Bron: Cannabinoïden als nieuwe ontstekingsremmende geneesmiddelen | Toekomstige medicinale chemie (future-science.com)

De onderzoekseenheid ging uit van een verband tussen het immuunsysteem en het endocannabinoïde systeem (ECS). Deze veronderstelling werd ondersteund door de aanwezigheid van zowel CB1- als CB2-receptoren op de immuuncellen. Dit suggereert namelijk dat cannabinoïden een rol spelen bij de regulatie van het afweersysteem. 

De ontstekingsremmende werking van THC

Dierproeven wezen uit dat de toediening van THC aan muizen een duidelijke apoptose veroorzaakte. De cannabinoïde zorgt er met ander woorden voor dat zieke en defecte cellen vernietigd worden. De onderzoekers gaan ervan uit dat deze vaststelling ook voor mensen geldt. 

Andere studies toonden dan weer aan dat de psychoactieve component van cannabis de productie van chemokine en cytokine afremt. Dit zijn de eiwitmoleculen die ontstekingsreacties in het lichaam veroorzaken. Wanneer er minder van deze enzymen afgescheiden worden, vinden er minder ontstekingsreacties plaats. 

De meest frappante ontdekking was echter dat THC niet alleen nieuwe ontstekingen voorkomt, maar ook bestaande schade door afweerreacties kan herstellen! Dit betekent dus dat exogene (niet-lichaamseigen) cannabinoïden kunnen ingezet worden als ontstekingsremmend middel bij de behandeling van bepaalde ontstekings- en auto-immuunziekten.  

De vaststellingen van Dr. Prakash Nagarkatti en zijn team klinken veelbelovend voor personen met auto-immuunziekten voor wie er momenteel geen geschikte behandeling bestaat. Het voorkomen van nieuwe ontstekingen en het mogelijke herstel van bestaande orgaanschade als gevolg van ontstekingsreacties zou immers een grote impact hebben op de levenskwaliteit van deze patiënten. 

Tekst: Shanna Pettens

Marilyn Monroe
Marilyn Monroe

Als er tijdens een quiz gevraagd zou worden ‘Wat weet je over Marilyn Monroe?’ zouden de meeste kandidaten het over haar films, de iconische foto boven het luchtrooster of haar vermeende affaire met president Kennedy hebben. Het feit dat de legendarische en veel te jong overleden filmster aan endometriose leed en daardoor ongewild kinderloos bleef is waarschijnlijk minder bekend.

De actrice was waarschijnlijk de bekendste, maar spijtig genoeg lang niet de enige endometriosepatiënte. De pijnlijke gynaecologische aandoening treft wereldwijd ongeveer 10 à 15% van de vrouwen in de vruchtbare levensfase. In Nederland alleen al gaat het om ruim 400.000 patiëntes. 

De ziekte treedt op wanneer het slijmvlies dat zich normaal enkel aan de binnenkant van de baarmoeder bevindt ook daarbuiten begint te groeien. Het weefsel reageert op hormonale veranderingen gedurende de menstruatiecyclus alsof het zich in de baarmoeder bevindt. Dit veroorzaakt (heftige) pijn en gaat vaak gepaard met chronische ontstekingsreacties. 

Daarbovenop kan het buitenbaarmoederlijke weefsel de eileiders, eierstokken en baarmoederwand aantasten en zelfs de nier-, blaas- en darmfunctie verstoren. Ongeveer de helft van de patiëntes krijgt te maken met vruchtbaarheidsproblemen.

Endometrioseklachten komen voornamelijk voor bij vrouwen in de leeftijdscategorie van dertig tot vijvenveertig jaar. Circa 15% van de patiëntes is jonger dan dertig. Uit onderzoek blijkt echter dat het weefsel dat verantwoordelijk is voor deze klachten al op veel jongere leeftijd aanwezig kan zijn. Zo kunnen er bij tienermeisjes endometriale implantaten aangetroffen worden, terwijl ze er op dat moment nog geen hinder van ondervinden. Vermoedelijk gaan er jaren overheen voordat het slijmvlies dat buiten de baarmoeder groeit ook daadwerkelijk voor problemen zorgt. 

Endometriose versus pijnlijke maandstonden

THC-olie bij endometriose

Maandstonden zijn geen pretje. Een recente omvraag van het Radboud UMC waaraan ruim 42 000 Nederlandse vrouwen deelnamen bevestigt dit. Maar liefst 85% van de respondenten gaf aan maandelijks menstruatiepijn te hebben.

Bij één derde zou de pijn zo hevig zijn dat het dagelijkse functioneren erdoor belemmerd wordt. Hoe kunnen vrouwen dan inschatten of er sprake is van ‘normale’ menstruatiepijn of dat er mogelijk iets ernstigers aan de hand is, vraag je je misschien af.

Zeer pijnlijke maandstonden zijn gewoonlijk het eerste symptoom van endometriose, maar na verloop van tijd krijgen patiëntes ook op andere momenten in hun cyclus last van (hevige) buikpijn. Door de aanwezigheid van baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder kan er chronische pijn in het bekken, de onderrug en de buik ontstaan. Ook geslachtsgemeenschap kan voor vrouwen met endometriose pijnlijk zijn.

Immunologische stoornissen en klinisch endocannabinoïden tekort

Hoewel de aandoening voor het eerst in 1921 vastgesteld werd, tasten wetenschappers nog steeds in het duister wat de precieze oorzaak betreft. Erfelijkheid lijkt een rol te spelen. Vrouwen van wie de moeder, zus of tante aan endometriose lijdt hebben een grotere kans om de ziekte te ontwikkelen. 

Volgens een andere theorie zouden immunologische stoornissen betrokken zijn bij het ontstaan van de ziekte. Deze gedachte wordt ondersteund door de vaststelling dat (auto-)immuunziektes verhoudingsgewijs vaker voorkomen bij endometriosepatiënten. 

Verschillende studies hebben aangetoond dat THC, de psychoactieve stof afkomstig van de cannabisplant, het immuunsysteem ondersteunt. Als het vermoedelijke verband tussen een haperend immuunsysteem en het ontstaan van endometriose blijkt te kloppen, kan de toediening van THC – bijvoorbeeld in de vorm van olie – een preventieve werking hebben. Wanneer een patiënte al symptomen heeft zou THC-olie de voortgang van de ziekte kunnen afremmen. 

Tot slot wordt de ziekte in verband gebracht met een klinisch endocannabinoïdetekort. Na de hersenen bevat het vrouwelijke voortplantingsstelsel het grootste aantal cannabinoïde receptoren. Bij vrouwen die aan endometriose lijden blijken er minder CB1-receptoren in het weefsel van de baarmoederholte aanwezig te zijn. Dit tekort kan leiden tot de groei en verspreiding van buitenbaarmoederlijk slijmvlies en een toename van de pijnklachten.  

Zoals we inmiddels weten, bindt THC zich aan de CB1-receptoren van het endocannabinoïde systeem (ECS). Door de toediening van THC-olie worden de endocannabinoïde receptoren geactiveerd. Op die manier wordt het ECS hersteld en hervindt het zijn natuurlijke balans. 

THC-olie vermindert pijnklachten, ontstekingsreacties en sombere gevoelens

THC-olie bij endometriose

Endometriose is een ingrijpende ziekte die een grote impact heeft op het lichamelijke en mentale welzijn van patiënten. Bovenop de fysieke ongemakken kampen veel endometriosepatiënten met psychische aandoeningen zoals depressie en angststoornissen. 

Omdat THC een pijnverlichtende en ontstekingsremmende werking heeft, kan THC-olie gebruikt worden om de fysieke symptomen van de ziekte te behandelen.

Daarnaast heeft THC een gelijkaardige werking als het zogenaamde gelukshormoon serotonine. Op die manier draagt de cannabinoïde bij aan een positief humeur. 

Besluit 

Tot nu toe heeft de traditionele geneeskunde geen adequate remedie tegen endometriose gevonden. De huidige behandeling richt zich vooral op symptoombestrijding. Naast pijnmedicatie krijgen patiënten geregeld antidepressiva of medicijnen tegen angststoornissen voorgeschreven. Deze geneesmiddelen hebben echter bijwerkingen en langdurig gebruik kan schadelijk zijn.

THC-olie kan als natuurlijk alternatief voor pijnstillers en antidepressiva dienen. Bovendien heeft het een remmend effect op ontstekingsreacties. Als verder onderzoek de link tussen endometriose en het immuunsysteem – dat trouwens deel uitmaakt van het ECS – bevestigt, zou dat ten slotte betekenen dat THC-olie niet enkel de symptomen, maar ook de oorzaak van de aandoening kan aanpakken.

Tekst: Shanna Pettens

THC-olie maakt het leven van fibromyalgiepatiënten draaglijker

Door Shanna Pettens

(Ochtend)stijfheid, pijnlijke spieren en gewrichten zijn ongemakken die voornamelijk met (hoog)bejaarden geassocieerd worden. Nochtans zijn er ook jonge mensen en zelfs kinderen wiens dagelijks leven bemoeilijkt wordt door chronische pijnklachten en vermoeidheid. 

fibromyalgie en cannabis

In Nederland lijden naar schatting 340.000 personen aan fibromyalgie. Zo’n 80 à 90% van de patiënten zijn vrouwen. Waarom mannen minder vaak getroffen worden is vooralsnog onbekend. De ziekte wordt meestal vastgesteld in de leeftijdscategorie van 25 tot 45 jaar, maar de eerste symptomen kunnen ook al in de kindertijd of de adolescentie opduiken.

De naam van de ziekte omschrijft eigenlijk het ziektebeeld. Fibromyalgie betekent namelijk letterlijk ‘pijn in bindweefsel en spieren’. Andere veelvoorkomende symptomen zijn (ochtend)stijfheid, gemakkelijk spierpijn na inspanning, overgevoeligheid bij aanraking, geheugen- of concentratieproblemen en stemmingswisselingen die gepaard kunnen gaan met angstige of depressieve gevoelens. Daarbovenop kampen sommige patiënten met huidproblemen en spijsverteringsklachten.

Omdat pijnklachten het slaappatroon kunnen verstoren, lijdt een aanzienlijk aantal patiënten aan chronische vermoeidheid. Dit heeft niet enkel een negatieve impact op hun energiepeil overdag. Door het aanhoudende slaapgebrek maakt hun lichaam immers ook onvoldoende groeihormoon aan, waardoor spier- en bindweefsel zich minder goed herstellen. Op die manier belanden veel fibromyalgiepatiënten in een vicieuze cirkel.

Hoewel fibromyalgie al sinds 1976 officieel erkend is, bestaat er nog veel onduidelijkheid over deze chronische aandoening. Tot nu toe kon er geen duidelijke oorzaak achterhaald worden en in tegenstelling tot bij reuma worden er bij fibromyalgiepatiënten ook geen afwijkende bloedwaarden vastgesteld, noch zijn er aantoonbare afwijkingen van de spieren, de gewrichten of het bindweefsel te zien.

Onderzoekers vermoeden dan ook dat de oorzaak in de hersenen gezocht moet worden. Ze gaan ervan uit dat er iets misloopt bij de verwerking van pijnprikkels. Daarnaast zou er ook sprake zijn van een afwijkende aanmaak van de neurotransmitters endorfine en dopamine, die zowel het slaappatroon als de pijnbeheersing beïnvloeden.

Er bestaat geen geneesmiddel tegen fybromyalgie en de behandeling richt zich vooral op symptoombestrijding. Artsen schrijven hun patiënten vooral pijnstillers en slaapmedicatie voor en in sommige gevallen ook oxycodon, een krachtige pijnstiller die vaak gebruikt wordt bij hevige of chronische pijn. 

Dit medicijn kan de pijnklachten weliswaar verlichten, maar bij langdurig gebruik zijn er ook belangrijke nadelen aan verbonden. Zo kan er al snel gewenning ontstaan, waardoor patiënten steeds hogere doses moeten gebruiken om hetzelfde effect te bekomen. Bovendien worden er regelmatig nevenwerkingen gerapporteerd zoals duizeligheid, sufheid, slaapproblemen en obstipatie. 

Studie van het LUMC

Wetenschappers gingen op zoek naar een alternatieve behandeling. In 2017 startte het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) een onderzoek naar het effect van medicinale cannabis op fibromyalgiesymptomen. Tijdens de studie werd nagegaan hoe patiënten reageerden op de twee belangrijkste cannabinoïden uit de cannabisplant, namelijk CBD en THC.

Aan het onderzoek namen in totaal twintig proefpersonen deel. Er werden verschillende erkende metingen en tests uitgevoerd om een objectief beeld te krijgen van het effect van beide cannabinoïden op zowel de fysieke als de cognitieve en affectieve symptomen van de ziekte.

THC effectiever dan CBD

De deelnemers ondergingen onder meer een test waarbij de onderzoekers op één bepaalde plek op de hand drukten. Veel fybromyalgiepatiënten zijn namelijk overgevoelig voor aanraking en ervaren bij relatief weinig druk al hevige pijn. Aan de deelnemers werd gevraagd om aan te geven wanneer dit te pijnlijk werd. 

Uit de proef bleek dat de patiënten die een cannabisproduct met een hoog THC-gehalte gebruikt hadden duidelijk meer druk konden verdragen. Zij rapporteerden significant minder drukpijn in vergelijking met degenen die een product met een hoog CBD-gehalte of een placebo toegediend hadden gekregen.

Link naar het onderzoek:  Medicinale cannabis met veel THC verlicht pijn bij mensen met fibromyalgie • ReumaNederland

Druppels voor thuisgebruik

Uit de studie van het LUMC is dus gebleken dat THC veel effectiever is dan CBD om de pijnklachten van fibromyalgiepatiënten te verminderen. Bovendien heeft de psychoactieve component van cannabis een stress verlagend effect, het ontspant de spieren en bevordert een goede nachtrust. 

Dankzij THC-olie kunnen patiënten hun gebruik van slaap- en pijnmedicatie aanzienlijk terugschroeven of zelfs volledig achterwege laten. De olie kan eenvoudig toegediend worden met een paar druppels onder de tong en door de snelle werking ervaren de patiënten vrijwel meteen verlichting.  

THC-olie verlicht Prikkelbare Darm Syndroom-klachten

Door Shanna Pettens

Iedereen heeft wel eens ervaren hoe vervelend het is als je darmen van slag zijn. In de meeste gevallen is de boosdoener een bacterie of een virus en zijn de klachten van voorbijgaande aard, maar bij sommige patiënten houden ze veel langer aan. Wanneer iemand gedurende minstens twaalf weken buikklachten en ontlastingsproblemen (bijvoorbeeld verstopping of diarree) heeft, worden de ongemakken mogelijk veroorzaakt door een Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). 

PDS is een verstoring van de functie van het maag-darmkanaal waarbij de dikke darm te veel of net te weinig bewegingen maakt. Hierdoor kan diarree of verstopping ontstaan. De aandoening valt onder de noemer ‘functionele buikklachten’, wat betekent dat de werking van de darmen verstoord is.

Naast pijn op wisselende plaatsen in de buik en problemen met de stoelgang, behoren gasvorming, een opgezette buik en vermoeidheid tot de meest gehoorde klachten. 

PDS is een veelvoorkomende aandoening. Minstens 10% van de Nederlandse bevolking zou eraan lijden. Vermoedelijk is dit een onderschatting van de werkelijke cijfers, want uit wereldwijd onderzoek blijkt dat circa 20% van de bevolking PDS-klachten zou kunnen hebben. De ziekte komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Maar liefst 75% van de patiënten zijn vrouwen. De ziekte kan zowel bij volwassenen als bij kinderen voorkomen.

De precieze oorzaak van PDS is onbekend, maar er zijn aanwijzingen dat de ziekte samenhangt met onder meer voedselallergieën of –intoleranties, stress, een verstoorde darmflora en een hormonale disbalans. Mogelijk speelt erfelijkheid eveneens een rol.  

Omdat er geen test bestaat die kan aantonen of iemand wel of niet aan PDS lijdt, wordt de diagnose gesteld op basis van de door de patiënt gerapporteerde klachten in combinatie met enkele onderzoeken (bloedafname, stoelgangsstaal of indien nodig een endoscopie) om andere ziektes uit te sluiten.

Verstoorde signalen

Bij ruim 60% van de patiënten met PDS zijn de zenuwen in de darmwand extra gevoelig. De ziekte wordt steeds vaker als een verstoring in de hersen-darm-as gezien, waarbij de darmen verstoorde signalen aan de hersenen doorgeven en vice versa. 

We weten intussen dat de reactie van onze hersenen op pijnprikkels samenhangt met ons endocannabinoïde systeem (ECS) en dat de cannabinoïde receptoren zich op verschillende plaatsen in ons lichaam bevinden, waaronder ook de darmen. Opkomende theorieën koppelen aandoeningen zoals PDS dan ook steeds vaker aan verstoringen van dit regulerende systeem.

Pijnstillend en stress verlagend

PDS is een chronische aandoening. Tot op heden is er geen remedie die de ziekte definitief kan genezen. De behandeling richt zich dan ook voornamelijk op het verlichten van de symptomen. Artsen raden hun patiënten meestal aan om hun levensstijl aan te passen en stress zoveel mogelijk te vermijden. Vooral dat laatste blijkt in praktijk geen eenvoudige opgave.  

THC, de belangrijkste psychotrope stof uit de cannabisplant, staat bekend om zijn stress verlagende werking. Bovendien zorgt de cannabinoïde ervoor dat onze zenuwen minder pijnsignalen aan de hersenen doorgeven. PDS-patiënten met overgevoelige zenuwen in de darmwand zouden daarom veel baat bij een behandeling met THC-olie kunnen hebben.

Herstelde balans

Tot slot kan THC het onevenwicht in het ECS herstellen. Het molecuul hecht zich aan de belangrijke cannabinoïde receptoren CB1 en CB2 en kan op die manier de darmbeweging reguleren die de klachten veroorzaakt. Wanneer de dikke darm zijn gezonde ritme heeft teruggevonden, zullen klachten zoals diarree, obstipatie en gasvorming vaak vanzelf verdwijnen. 

Sneller verlost van een blaasontsteking dankzij medicinale cannabis

Door Shanna Pettens

Vaker moeten plassen, een branderig gevoel, pijn in de onderbuik of rug… Veel lezeressen weten bij het lezen van deze symptomen meteen waarover ik het heb. Blaasontsteking komt maar liefst vijftig keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Ongeveer de helft van alle vrouwen krijgt in de loop van haar leven minstens één keer een blaasontsteking. Bij mannen is dat ongeveer 1%. 

Medicinale cannabis bij blaasontsteking

Dat vrouwen zoveel vatbaarder zijn dan mannen heeft te maken met onze anatomie. Bijna alle blaasontstekingen worden veroorzaakt door darmbacteriën.

Bij vrouwen is de plasbuis korter en de afstand tussen de anus en de plasbuis kleiner. Daardoor komen de bacteriën die blaasontsteking veroorzaken gemakkelijker via de anus en de plasbuis in de blaas terecht.

The honeymoon disease

Blaasontsteking wordt ook wel eens de ‘honeymoon disease’ genoemd. De infectie dankt zijn romantisch klinkende bijnaam aan het verband tussen blaasontsteking en seks. Omdat de plasbuis, vagina en anus bij vrouwen dicht bij elkaar liggen, kunnen bacteriën tijdens een vrijpartij gemakkelijk in de opening van de plasbuis terechtkomen. 

Darmbacteriën die in de vagina belanden worden vrij snel geneutraliseerd door de zure bacteriën die daar aanwezig zijn. De plasbuis heeft dit verdedigingsmechanisme echter niet. Via deze weg geraken bacteriën gemakkelijk in de blaas. Daar hechten ze zich vast aan de blaaswand en veroorzaken ze een infectie.

Andere minder vaak voorkomende oorzaken van blaasontsteking zijn het gebruik van bepaalde medicijnen, een verminderde weerstand en afwijkingen aan de urinewegen, waardoor de blaas niet volledig leeg geplast wordt. De urine die dan in de blaas achterblijft, vormt een broeihaard voor bacteriën.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, wordt blaasontsteking niet veroorzaakt door kou. Je warm aankleden zal je dus niet beschermen. Blaasinfecties zijn niet seizoensgebonden. Uit cijfers blijkt zelfs dat ze vaker voorkomen in de zomer dan in de winter. 

Voldoende water en gezonde voeding

Hoeveel risico je loopt om een blaasontsteking te krijgen, hangt deels af van wat je eet en drinkt. Om de kans op een infectie te verkleinen is het vooral belangrijk om voldoende water te drinken. Meer drinken betekent immers meer plassen. Hoe vaker de blaas gevuld en geledigd wordt, hoe minder tijd de bacteriën hebben om zich te vermenigvuldigen.

Veel groenten en fruit eten en suikerrijke voeding en drank vermijden zijn veelgehoorde gezondheidsadviezen. Terecht, want wat je eet en drinkt bepaalt de zuurtegraad (pH) van je urine en een lage pH-waarde (zure urine) wordt in verband gebracht met een hoger risico op het ontstaan van blaasontstekingen.

Zure waarden worden gemeten na het eten of drinken van sterk zuurvormend voedsel, zoals granen, vis, frisdrank, eiwitrijke en suikerrijke voeding. Volgens sommige bronnen zouden ook alcohol en cafeïne een ongunstig effect hebben op de zuurtegraad. Omgekeerd wordt urine meer basisch (minder zuur) door meer groenten, fruit en noten te eten

Medicinale cannabis bij blaasontsteking

Ontstekingsremmende werking van medicinale cannabis

Medicinale cannabis heeft een dubbele werking bij infecties: enerzijds vermindert het de ontsteking en anderzijds verlicht het de pijn die door de ontsteking veroorzaakt wordt. Dat komt omdat de werkzame stoffen van medicinale cannabis, CBD en het psychoactieve THC, inwerken op ons endocannabinoïde systeem (ECS). Dit systeem reguleert verschillende processen in ons lichaam, waaronder onze immuniteit en pijnrespons.

Ons ECS bestaat uit twee soorten receptoren: de CB1- en de CB2-receptoren. THC bindt zich aan CB1 en CBD hecht zich aan CB2. Beide types receptoren komen voor in onze immuuncellen, waardoor zowel THC als CBD een gunstig effect op de immuunrespons hebben.

Veelbelovende onderzoeksresultaten

We weten ondertussen dat de fytocannabinoïden uit de cannabisplant een positieve invloed op ontstekingen in het algemeen hebben, maar verlicht medicinale cannabis ook specifiek de symptomen van een blaasontsteking? 

Het antwoord is meer dan waarschijnlijk ‘ja’. Hoewel de hypothese nog niet uitgebreid onderzocht is bij mensen, leverde onderzoek met proefdieren veelbelovende resultaten op. Wetenschappers van de Universiteit van Winconsin-Madison bestudeerden het ziekteverloop van muizen die opzettelijk besmet waren met een bacterie die blaasontsteking veroorzaakt.

De onderzoekers stelden vast dat de muizen die met cannabinoïden behandeld werden sneller herstelden dan hun soortgenoten die geen cannabinoïden toegediend kregen. Ze maten onder meer de diameter van de urinevlekken van vrij rondlopende proefdiertjes en konden op die manier vaststellen dat de muizen die met cannabinoïden behandeld werden minder frequent, maar grotere hoeveelheden plasten. Uit andere tests kon afgeleid worden dat ze minder pijn hadden dan de muizen uit de controlegroep.  

Muizen zijn uiteraard geen mensen, maar het zijn ook zoogdieren en ze hebben een ECS. Het is dan ook aannemelijk dat onze cannabinoïde-receptoren op dezelfde manier reageren en dat medicinale cannabis ook bij mensen ingezet kan worden om de symptomen van een blaasontsteking te verlichten en de infectie sneller te doen genezen.

Eindelijk een medicijn voor Peter, patiënt met artrose

Door Hanna Vandenberghe

Peter sukkelt al jaren met artrose in nek, rug, gewrichten en knieën. Jarenlang vocht hij tegen ondraaglijke pijnen en werd uiteindelijk doorverwezen naar een pijnkliniek. Zo kwam hij in een lang traject van trial and error terecht. Als hij aan die periode terugdenkt, trilt zijn stem nog steeds van de ingehouden woede.

Van het kastje naar de muur

Farmaceutische medicijnen helpen vaak niet

“Ik voelde me echt een nummer in de pijnkliniek. Hielp de ene medicatie niet, dan kreeg ik meteen iets anders voorgeschreven. Ik was dus nog niet helemaal van de bijwerkingen van het ene zware middel bekomen en mijn lichaam moest alweer wennen aan een ander zwaar chemisch goedje. 

Mijn gezond verstand zei me ook wel dat dit absoluut niet gezond kon zijn, maar ja, zij waren tenslotte de specialisten. En zo heb ik bijna twee jaar aangemodderd met diverse soorten medicatie, kinesitherapie en totaal zinloze gesprekken met de psychologe ter plaatse.

Na de medicatie kwamen diverse infiltraties en denervaties, maar ook hier weer: weinig resultaat. Het enige wat de pijn wat afvlakte waren zware opiaten, maar ik voelde me gewoon geen mens meer. Ik was enorm humeurig en vloog voor het minste tegen iedereen uit. Ik herkende mezelf niet meer. Vrienden begonnen me zelfs te ontwijken omdat ik zo onvoorspelbaar geworden was.“

De ommekeer

Hup, alles in de prullenbak

“De echte eye-opener kwam er pas toen ik op een gegeven moment bijna een zwaar ongeval kreeg door een hele domme manoeuvre op de snelweg. Ik herinner me niet meer wat er precies is gebeurd, ik leefde toen echt in een waas, maar ik weet wel nog dat ik daarna een hele tijd op de pechstrook heb gestaan om weer tot mijn positieven te komen. Dezelfde avond nog heb ik al mijn medicijnen in de vuilnisbak gegooid.

Een kennis van mij was aangesloten bij een groep die zich in medicinale cannabis en de werking ervan verdiept en ik belde hem op met de vraag of hij me kon helpen. Samen zochten we een juiste dosering cannabinoïden uit die me van mijn pijn, slapeloosheid en woedeaanvallen kon afhelpen. 

Ook mijn huisarts en mijn neuroloog werden hierbij betrokken en zijn beiden voorstander van medicinale cannabis. Ik weet dat ik hiermee, in België, heel erg in mijn handjes mag wrijven, want de meeste artsen staan er in ons land juist weigerachtig tegenover.“

Anderen informeren

Wietolie, een makkelijk doseerbaar medicijn

“Momenteel voel ik me goed. Pijnvrij ben ik niet, maar het is allemaal een pak draaglijker geworden en ik ben weer de oude Peter. Qua medicatie neem ik enkel nog Gabapentine, maar wel in een lichte dosering. Dit combineer ik met 2 à 3 druppels CBD/CBG 30/7,5% en ’s avonds gebruik ik THC en CBN als spierontspanner en om een goede nachtrust te hebben. 

Intussen gebruik ik dit al enkele jaren en geef ik ook zelf informatie over de verschillende stoffen van cannabis aan wie dit wil. Ik weet namelijk dat het vaak een zoektocht is en dat vooral de juiste combinatie essentieel is. Ik ben geen specialist natuurlijk, maar kan wel de basis uitleggen en mensen de juiste weg wijzen. Er zit namelijk heel wat kaf onder het koren van de verstrekkers van cannabisolie.

CBD-olie op zich kan dan wel ondersteuning bieden bij diverse aandoeningen, in combinatie met andere cannabinoïden verkrijg je pas écht de optimale werking van deze fantastische, veelzijdige medicinale plant. Geef mij dus maar het ‘illegale’ middel zonder bijwerkingen, dan de talloze, verslavende opiaten die bij mij geen enkele vorm van verlichting brachten.”

Met medicinale cannabis treedt er nauwelijks gewenning op

Door Hanna Vandenberghe

Een recente studie onder leiding van Michelle St. Pierre, doctoraatstudent aan de University of British Colombia en Okanagan (Canada) wees onlangs uit dat het gebruik van medicinale cannabis niet leidt tot een verhoging van de pijngevoeligheid.

In tegenstelling tot veel farmaceutische medicijnen hoef je er dus niet steeds meer van te nemen om hetzelfde pijnstillende effect te bekomen. Met andere woorden, het gebruik van pijnstilling op basis van cannabis geeft minder kans op gewenning, verslavingsverschijnselen of zelfs een overdosis.

Studie ondersteund door Dr. Zach Walsh

De studie werd ondersteund door Dr Zach Walsh, klinisch psycholoog en universitair hoofddocent psychologie aan de Universiteit van British Columbia, waar hij leiding geeft aan het laboratorium Therapeutic Recreational and Problematic Substance Use

Michelle St. Pierre vond het interessant om deze studie uit te voeren omdat steeds meer mensen cannabis gebruiken om hun pijn te bestrijden. Het werd dus dringend tijd dat iemand hier eens een eerlijke, degelijke studie over uitvoerde.

Daarom werd er ook vertrokken vanuit de hypothese dat cannabinoïden, net als opiaten, de pijngevoeligheid van de patiënt verhogen

Maar opvallend genoeg ontdekten de wetenschappers dat hun veronderstelling fout was en er geen gewenning optrad bij het gebruik van medicinale cannabis.

De koude-druktest

Koude-druktest

De opzet van de studie was om een koude-druktest af te nemen bij de verschillende deelnemers. Een koude-druktest is een cardiovasculaire test waarbij de hand ondergedompeld wordt in een ijswatercontainter en men na een minuut de veranderingen in bloeddruk en hartslag meet.

Het team van Michelle St. Pierre gebruikte de koude pressor echter om de pijngrens van de deelnemers te meten

Hierbij moeten ze zo lang mogelijk hun hand in het ijskoude water plaatsen. Wanneer ze pijn beginnen te voelen, moeten ze dit eerst gewoon aangeven. Pas wanneer de pijn ondraaglijk wordt, mogen ze hun hand wegnemen. 

Dit wordt dan de maatstaf voor de pijndrempel (de tijd waarin men de eerste pijn ervaart) en de tolerantie (de totale tijd waarop de deelnemer zijn hand in het water kan houden minus de pijndrempel).

Cannabisgebruikers versus niet-gebruikers

Bij het onderzoek werden de kandidaten in twee groepen verdeeld: degene die enkel opiaten innamen en deelnemers die minstens 3 keer per week cannabis gebruikten. 

De resultaten bij de cannabisgebruikers waren veel beter dan die van de andere groep. Zij vertoonden geen enkel teken van verhoogde pijngevoeligheid, terwijl men bij de andere deelnemers wel een verschil zag. 

Farmaceutica

Dit is dan ook een doorbraak in deze tijd waarin het gebruik van opiaten behoorlijk ter discussie wordt, omdat het te pas en te onpas voorgeschreven wordt – met alle gevolgen van dien.

De pijngevoeligheid stijgt namelijk met dit soort middelen, men heeft een steeds hogere dosis nodig en na een tijdje wordt men er afhankelijk van. 

Uiteindelijk zit de patiënt aan zo’n hoge dosis dat hij er verslaafd aan is. Een overdosis is dan vaak niet meer ver weg.

Effectieve en veilige pijnbestrijding

Cannabis-geneesmiddel

Verschillende onderzoeken bewezen ondertussen dat cannabis heel effectief is om pijn te bestrijden. Meer nog: een vergelijkende studie in 2014 toonde aan dat het aantal doden door een overdosis aan opiaten daalde in Amerikaanse staten waar men het gebruik van medicinale cannabis legaliseerde.

De conclusie van de studie van Michelle St. Pierre dat cannabinoïden de pijngevoeligheid van een patiënt niet verhogen, is dus van vitaal belang voor de medische wereld die zich verder wil verdiepen in het gebruik van cannabis als pijnbestrijdend middel.

Het bewijst namelijk dat het een veilig, doeltreffend alternatief is voor de huidige verslavende opiaten. 

Verder onderzoek zal nog meer duidelijkheid moeten scheppen rondom het gebruik van medicinale cannabis, maar dit is toch weer een extra stimulans om de deur naar meer gesubsidieerd onderzoek verder open te zetten.

Bronnen:
https://gaz.wiki/wiki/nl/Cold_pressor_test

https://www.sciencedaily.com/releases/2020/09/200910120105.htm

https://www.forbes.com/sites/emilyearlenbaugh/2020/09/14/unlike-opioids-chronic-cannabis-use-doesnt-lead-to-heightened-pain-sensitivity/

Dr. Ethan Russo: Nieuwe hoop voor veel fibromyalgie-patiënten

Dr. Ethan Russo is een Amerikaans neuroloog met een sterke interesse in medicinale planten. Zijn uiteindelijk doel is om geneesmiddelen gebaseerd op cannabis en andere geneeskrachtige planten weer te integreren binnen de algemene geneeskunde.

Dr. Ethan Russo

In 2020 richtte hij CReDO Science op, een organisatie die onderzoek doet naar de cannabisplant en ons endocannabinoïde systeem om aan de hand hiervan veilige cannabisproducten op de markt te brengen.

Intussen heeft hij in de afgelopen twintig jaar ook al talloze studies en analyses gepubliceerd, waaronder deze in 2016: ‘Klinische Endocannabinoïde Deficiëntie heroverwogen: Huidig onderzoek ondersteunt de theorie bij migraine, fibromyalgie, prikkelbare darm en andere behandelingsresistente syndromen.’

Het endocannabinoïde systeem

Hoe komt het dat fibromyalgiepatiënten zoals Marjolein gebaat zijn bij cannabis?

Eerst en vooral moet je weten dat de receptoren van het endocannabinoïde systeem (ECS) overal in ons lichaam terug te vinden zijn. Endocannabinoïden zijn lichaamseigen stoffen (neurotransmitters) die signalen uitwisselen met bepaalde receptoren in het menselijk lichaam en verantwoordelijk zijn voor het reguleren van heel wat onzichtbare, maar hoogstnoodzakelijke processen. 

Onnodig te zeggen dat de werkzame stoffen uit cannabis, de cannabinoïden, dit systeem dus kunnen beïnvloeden.

Endocannabinoïde-tekort versus fibromyalgie

Heel wat verschillende aandoeningen hangen nauw samen met een tekort aan neurotransmitters. Parkinsonpatiënten hebben een tekort aan dopamine en wie met een depressie kampt heeft onder andere een tekort aan serotonine. 

Dat bracht Russo aan het denken. Zou het niet kunnen dat heel wat, tot nu toe, onverklaarbare aandoeningen zoals migraine, fibromyalgie, PDS,… ook het gevolg zijn van een tekort aan endocannabinoïde-signaalstoffen?

In zijn onderzoeksreview uit 2016 bespreekt Russo uitgebreid zijn bevindingen die deze theorie ondersteunen.

Fibromyalgie is kenmerkend voor algehele pijn in de weke delen van het lichaam. Daarom werd het ook lang ‘weke-delen-reuma’ genoemd. Zoals reeds beschreven in de testimonial van Marjolein is de diagnose fibromyalgie heel moeilijk te stellen. 

En de vraag is dan nog maar of je er zo gelukkig mee moet zijn aangezien er tot nu toe nog geen geschikte behandeling voor is gevonden. Maar als de theorie van Dr. Russo klopt, dan is er heel wat hoop voor chronische pijnpatiënten.

Reeds bewijs in 1998

Reeds in 1998 ontdekten wetenschappers een link tussen pijn en een verlaagde endocannabinoïde-activiteit in de ruggengraat. Dit past volledig in het plaatje van het verhaal over het endocannabinoïde-tekort. Meer nog, de wetenschappers slaagden er tijdens dit onderzoek reeds in om met behulp van lichaamseigen cannabinoïden de pijn te verminderen. Dit leek erg hoopgevend voor heel wat chronische pijnpatiënten.

Jammer genoeg bleef het bij dit ene onderzoek, wat niet voldoende is om wetenschappelijke conclusies te kunnen trekken.

Dr Russo verwijst echter naar een drietal andere, ongecontroleerde, klinische experimenten waaruit bleek dat fibropatiënten gebaat bleken te zijn met THC. Hoewel deze onderzoeken weinig waarde voor de wetenschap hadden, blijkt uit een enquête onder 1300 patiënten dat zij wel geloven in het pijnstillend effect van cannabis. De meesten beweren zelfs dat cannabis verreweg het beste medicijn tegen fibromyalgie-gerelateerde klachten is.

Hoop op vervolgonderzoeken

Voor Dr Russo, die veel belang hecht aan de stem van de patiënt, is dit voldoende om een vervolgonderzoek naar de werking van cannabis tegen fibromyalgie te kunnen verantwoorden. Ondersteund met de theorie van het endocannabinoïde-tekort zou men nu zelfs een duidelijke en meetbare oorzaak kunnen vinden voor fibromyalgie, iets wat voorheen ontbrak.

Dr Russo hoopt dan ook dat de cannabislobby en de groeiende steun voor medicinale cannabis, verdere onderzoeken mogelijk zullen maken en eindelijk uitsluitsel kunnen geven of fibromyalgie (en andere aandoeningen) effectief veroorzaakt wordt door een onderliggend endocannabinoïde-tekort. Indien dit zo is, ligt de weg naar de ontwikkeling en de legalisatie van medicinale cannabisproducten zo goed als open.