Door Shanna Pettens

Is cannabis legaal? Het antwoord op deze schijnbaar eenvoudige vraag is tamelijk ingewikkeld en genuanceerd. Ten eerste verschilt de wetgeving van land tot land. Iets wat in Nederland toegelaten is, kan in een buurland strafbaar zijn. Ook op nationaal niveau kan er onduidelijkheid bestaan omtrent de regelgeving rond het gebruik, het bezit en de verkoop van cannabis.

De Nederlandse drugswetgeving is gebaseerd op de Opiumwet van 1928 die stelt dat het bezit van alle soorten drugs, waaronder ook cannabis, verboden is. Anderzijds stelt diezelfde wet ook dat bepaalde etablissementen waar cannabisgebruik plaatsvindt – de zogenaamde coffeeshops – wel getolereerd worden door de plaatselijke autoriteiten, mits ze zich aan strenge regels houden. 

In buurland België wordt cannabis nog steeds als een illegale drug beschouwd. Dit houdt in dat er aan cannabisbezit en/of -gebruik een straf kan vasthangen, zowel voor minderjarigen als voor meerderjarigen. Anderzijds vond er bij de laatste aanpassing van de drugswet in 2003 wel een decriminalisering plaats, wat in praktijk betekent dat cannabisgebruik en -bezit door volwassenen de laagste vervolgingsprioriteit krijgt. De regelgeving is met andere woorden een typisch voorbeeld van een ‘compromis à la belge’.

Verbod leidt niet tot daling in gebruik

De situatie in België toont aan dat een verbod niet noodzakelijk tot een daling in gebruik leidt. Uit cijfers van Sciensano is namelijk gebleken dat het aantal 15- tot 64-jarigen dat ooit cannabis gebruikte tussen 2001 en 2018 verdubbeld is van één op de tien naar één op de vijf. Bovendien zegt 8% van de 15- tot 34-jarigen (bijna) dagelijks cannabis te gebruiken.     

Bron: Microsoft Word – ID_rapport2_HIS2018_NL_v3 (sciensano.be)

Risico’s van ongebreidelde handel

Omdat er in België geen coffeeshops zijn, kopen de meeste gebruikers hun voorraad bij een plaatselijke dealer. Op die manier is er geen sprake van (kwaliteits)controle. Men weet bijvoorbeeld niet hoe sterk de cannabis is. 

De laatste tien jaar worden er wel bepaalde tendensen opgemerkt: zo stellen we onder meer vast dat het THC-gehalte aanzienlijk gestegen is, waardoor de cannabis die nu in omloop is niet meer te vergelijken valt met de cannabis van pakweg twintig jaar geleden. 

Daarnaast zien we dat plantaardige wiet soms versneden wordt met synthetische cannabinoïden, wat het effect nog onvoorspelbaarder maakt. Want hoewel er aan plantaardige cannabinoïden veel gezondheidsvoordelen verbonden zijn, kunnen  stoffen van synthetische oorsprong, al dan niet in een te hoge dosering, risico’s inhouden. Personen met een bepaalde gevoeligheid kunnen last krijgen van paranoia of zelfs in een psychose belanden. 

Tot slot sluit ongecontroleerde handel de verkoop aan minderjarigen niet uit. 

Voordelen van legalisering

Tegenstanders opperen vaak dat legalisering en regulering gelijk staan aan de risico’s minimaliseren en zelfs cannabisgebruik promoten. Experts geven toe dat het tot een tijdelijke toename van het gebruik zou kunnen leiden, maar dat dat niet persé het geval hoeft te zijn. Overigens blijkt uit cijfers dat het cannabisgebruik de afgelopen jaren ook gestegen is in landen waar het nog steeds illegaal is. Kijk maar naar België. 

Bovendien weegt een mogelijke stijging in gebruik volgens deze experts niet op tegen de voordelen van legalisering en regulering. Het verkleint de risico’s, omdat de kwaliteit gecontroleerd kan worden en gebruikers gerichter geïnformeerd kunnen worden. Door voorlichting in de middelbare scholen te geven, kan je jongeren bijvoorbeeld waarschuwen om cannabis niet te combineren met alcohol.  

Gereguleerd aanbod

Legalisering vraagt om een gereguleerd aanbod. Over de manier waarop dit gerealiseerd kan worden, liggen er in België al een aantal ideeën op tafel. Mogelijk wordt cannabis in de (nabije) toekomst op voorschrift verkrijgbaar bij de apotheek of je kan je bevoorraden bij een gereguleerde overheidswinkel of een vzw die een vergunning heeft om wiet te verkopen (een gelijkaardig systeem als de Nederlandse coffeeshops).   

Voor welke optie er ook gekozen wordt, de kans dat België cannabisgebruik en -bezit in de komende jaren legaliseert is naar mijn gevoel groot. In het aangrenzende Groothertogdom Luxemburg is het trouwens al bijna zover: vanaf 2023 wordt de productie, de verkoop en het gebruik van cannabis gelegaliseerd. Dit zou een primeur binnen de EU zijn. 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord